CHI CỤC TRỒNG TRỌT VÀ BẢO VỆ THỰC VẬT TỈNH NGHỆ AN

http://chicuctrongtrotbvtvna.gov.vn

Ngộ độc trên lúa Hè thu 2023 và giải pháp khắc phục

Ngộ độc trên lúa Hè thu 2023 và giải pháp khắc phục
Ngộ độc trên lúa Hè thu 2023 và giải pháp khắc phục
Trước đây khi mà nguồn rơm rạ được xem là chất đốt chủ yếu cũng như phục vụ chăn nuôi thì nay nguồn phế phụ phẩm trong sản xuất lúa xuân chủ yếu được để lại trên đồng ruộng. Chính vì lẽ đó Ngộ độc lúa là hiện tượng rất phổ biến trong sản xuất là Hè thu ở Nghệ An hiện nay. Sản xuất Hè thu thường liền vụ sau thu hoạch lúa Xuân, lượng rơm  rạ cày vùi trong đất trong điều kiện nắng nóng tốc độ phân hủy diễn ra mạnh gây nguy cơ cao nhiều diện tích lúa bị ngộ độc hữu cơ ảnh hưởng đến sinh trưởng phát triển của lúa. Như vậy, nhận định sớm nguy cơ để có biện pháp phòng chống ngộ độc cho lúa Hè thu rất cần được bà con trồng lúa quan tâm, tổ chức thực hiện.

Triệu chứng lúa ngộ độc hữu cơ:
- Bệnh ban đầu xuất liện ở lá già, chóp lá chuyển sang màu vàng đỏ và khô rồi lan xuống dưới, nặng thì xuất hiện ở cả lá bánh tẻ, thậm chí cả lá non.
- Bộ rễ bị đen một phần hay toàn bộ và có mùi trứng thối (hôi, tanh) tùy theo mức độ bị ngộ độc.
- Lúa bị ngộ độc nhẹ thì giảm sinh trưởng phát triển, giảm khả năng đẻ nhánh. Nặng thì ngưng sinh trưởng, không đẻ nhánh, thậm chí có thể bị chết.
Nguyên nhân:
- Qúa trình phân hủy rơm rạ diễn ra mạnh trong điều kiện yếm khí gây thiếu oxy trong vùng rễ lúa.
- Do ngộ độc khí H2S, CH4, C2H4.
Biện pháp phòng ngộ độc hữu cơ:
Tăng cường bón phân lân, vôi cho lúa Hè thu trong làm đất trước khi gieo cấy.
Trước khi gieo cấy cần thạo rãnh dọc, trên rãnh dọc tạo các rãnh ngang xương cá trên ruộng để tăng khả năng giải phóng khí độc trong quá trình phân hủy rơn rạ cũng như khả năng cung cấp oxy cho bộ rễ lúa khi cần thiết.
Bón phân cân đối, tùy giai đoạn sinh trưởng của lúa, tùy theo tính chất đất để bón hợp lý cho lúa chẳng hạn như: Đất thịt thì bón đạm cho lúa chỉ 2-3 lần/vụ nhưng trên đất nhẹ, đất cát ven biển, đất bạc màu thì cần tăng số lượng lần bón lên 4-5 lần thì mới hiệu quả. Không bón phân khi lá lúa còn ướt, đặc biệt là phân kali, Đạm, lân thì lúa cần nhiều trong giai đoạn sinh trưởng dinh dưỡng, ngoài ra đạm còn cần nhiều trong quá trình phân hóa đòng và quá trình phân bào giảm nhiễm tạo nên số hạt/bông, Kali thì lúa cần nhiều trong quá trinhsinh trưởng sinh thực hỗ trợ quá trình vận chuyển tích lũy vật chất về hạt,…
Trong các giải pháp chống ngộ độc hữu cơ cho lúa thì bón chế phẩm vi sinh, phân bón vi sinh xử lý rơm rạ được xem là biện pháp hữu hiệu nhất hiện nay, sản phẩm này hiện nay thì rất nhiều và có thể áp dụng như:
+ Chế phẩm vi sinh Azotobacterin, sauy khi thu hoạch lúa xuân, đất còn đủ ẩm bón 10-12kg/sào, bón xong cày vùi cùng rơm rạ. Trong điều kiện không cày vùi được vần dùng bánh lần để dập cùng rơm rạ trên ruộng. Sau 5-7 ngày thì lấy nước vào và bừa để cấy.
+ Chế phẩm Fito - Biomix 300g + 10-15 kg phân chuồng hoai mục hoặc 2-3 kg đất bộ hoặc cát mịn trộn đều để bón, sau đó cày dập, để 5-7 ngày thì có thể lấy nước vào bừa và cấy.
+ Chế phẩm Sumitri, dùng lượng 200-250 gam trộn đều với lượng đất bột, cát mịn hoặc phân chuồng hoai mục như trên để bón, sau khi gặt lúa Xuân và thực hiện các bước tiếp theo như trên. Ngoài ra tuy điều kiện trong khu vực, thị trường bà con có thể sử dụng các laoij chế phẩm vi sinh xử lyas rơm rạ khác và cần đọc kỷ và làm theo hướng dẫn ghi trên nhãn mác.
Biện pháp khắc phục khi lúa bị ngộ độc hữu cơ:
Khi phát hiện có biểu hiện lúa ngộ độc hữu cơ dừng ngay việc bón phân đạm, NPK,…(trừ vôi bột) cho đến khi xử lý xong ngộ độc hữu cơ và lúa ra rễ mới (nhổ lên thấy xuất hiện nhiều rễ trắng) thì mới có thể bón thúc phân.
Làm cỏ sục bùn (chỉ thực hiện được với lúa cấy hoặc gieo sạ hàng), kết thúc sau làm cỏ 3-5 tiếng thì tháo cạn nước, để ruộng kho 2-3 ngày rồi có thể lấy nước vào.
Trường hợp không có điều kiện làm cỏ sục bùn, bà con tiến hành rút nước khỏi ruộng 2-3 ngày hoặc dài hơn tùy thời điểm sinh trưởng của lúa cho đến nứt chân chim thì lấy nước trở lại.
Như vậy để phòng chống và khắc phục lúa bị ngộ độc hữu cơ trong sản xuất lúa Hè thu năm 2023 ở Nghệ An là hết sức quan trọng, tùy theo điều kiện cụ thể nhưng để giải quyết được vấn đề mong rằng bà con trồng lúa cần thực hiện các biện pháp đồng bộ từ phòng đến nhận diện hiện tượng áp dụng biện pháp chống để giải quyết triệt để vấn đề.
    

Tác giả bài viết: P.D.H

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây